Çocuklarda görülecek nörolojik hastalıklara dikkat!
Başlıca belirtileri çocuğun gelişmesindeki duraklama veya gecikmedir. Zamanında oturamaz veya yürüyemez, yürürse de sık düşmeler olur. Ellerini ve kollarını kullanması da zor olabilir. Yaş ilerledikçe bacaklarında fark edilen sertlikler nedeniyle halk arasında spastik teriminin yerleşmesine yol açmıştır. Hastalığın şiddetine göre bazı çocuklarda konuşma ve zeka da etkilenir ve hatta epileptik nöbetler (bilinç kaybının eşlik edebildiği krizler) de görülebilir. Ancak tüm cerebral palsy'ler spastik değildir.
Başlıca tipleri:
1. Spastik (en sık görülen)
2. Distonik/diskinetik (el-kolda istemsiz hareketler, kıvrılma, bükülme)
3. Hipotonik, ataktik (gevşek)
4. Mikst (birden fazla özelliği taşıyabilir, örneğin hem spastik hem diskinetik).
Spastik tipte olanlar her iki bacakta (parapleji) veya hem kol hem bacaklarda (tetraparezi), vücudun tek yarısında (hemiplejik) ya da sadece bir bacakta (monoparezi) da olabilir.
Bu çocukların anne-babaları teşhis için önce çocuk nöroloğu ya da nöroloğa gitmelidirler. Muayene sonucunda çocuktan beyin MR, EEG, ve gelişim-zeka testleri istenebilir. Bunların sonucunda doktor çocuğun beynindeki hasarın derecesini değerlendirir.
Cerebral palsy'nin çok çeşitli nedenleri vardır. Gebelik sırasında, doğum anında ve hatta bebeğin ilk yaşlarında başından geçen hastalıklar çocukta spastik CP'ye neden olabilir. Örneğin annenin gebeliği sırasındaki yüksek tansiyon, böbrek-kalp hastalığı, kullandığı ilaçlar, zehirlenmeler, enfeksiyonlar,., doğum sırasındaki zorluklar, mor doğum, kordon dolanması, çocuğun oksijensiz kalmasına yol açan çeşitli nedenler, bebeğin ilk yıllardaki ağır hastalıkları (menenjit, sepsis,.) en iyi bilinen sebeplerdir.
Çocuktaki hastalık belirtilerine göre tedavi edilir. Sıklıkla fizyoterapi programına alınarak daha dengeli hareket etmesi, yürümenin hızlanması, elini kullanabilmesi sağlanır. Orta-ağır durumdaki çocuklarda fizyoterapiye ek olarak botulinum toksin uygulamaları, bazı kas gevşetici ilaçlar (Baklofen vb.), ortopedik aletler, hatta nadir de olsa cerrahi girişimlere başvurulabilir.
Doç. Dr. Zuhal YAPICI